• Yağmur Kaya

Prag Orloj: Astronomik Saat Kulesi

Prag Old Town'da bulunan astronomik saat kulesi, dünyanın en ünlü saat kulelerinden biri. Peki bu ün nereden geliyor?




1410 yılında inşa edilen saat kulesi, dünyanın en eski üçüncü astronomik saat ve çalışır durumdaki en eski saat olma ünvanına sahip. Saati tasarlayan, mekaniğini çözen kişi Master Hanuš, Hanus Usta. Saat açılış töreninden itibaren tüm dünyada çok beğeniliyor. Başka ülkelerin de Hanus Usta'yı işe alıp, daha büyük bir saat kulesi yaptırması olasılığı herkes tarafından tahmin edildiğinden, dönemin yöneticileri bunu istemedikleri için acımasız bir plan yapıyorlar. Bu kuleden daha iyisini inşa edememesi için Hanus Usta'ya gece yarısı birkaç adam gönderiyor ve kızgın közle gözlerini kör ediyorlar. Rivayetlerden birine göre usta yaraları iyileştikten sonra çırağından kendisini kuleye götürmesini istiyor. Çarkların arasından kilit bir parçayı çıkartıyor, saat duruyor ve usta da orada ölüyor. Diğer rivayete göre ise usta kendini dişlilerin arasına bırakarak intihar ediyor. Her ikisinden sonra da durum saatin durması ve 50 sene boyunca çalışmaması ile devam ediyor. Elli yıl sonunda tamir etmeyi başarıyorlar ama bir süre sonra saat tekrar bozuluyor ve zamanı yanlış göstermeye başlıyor. 1865 yılında sağlam bir bakıma sokulsa ve düzeltilse de, II. Dünya Savaşı sırasında Almanlar tarafından darbe alıyor.


Her saat başında saatin içindeki iki pencere açılıyor ve Hz. İsa'nın arkadaşlarını temsil eden 12 havarinin göründüğü yaklaşık bir dakika süren bir gösteri oluyor. Bu gösteri sırasında da pencerelerin altında ikişerli olarak duran dört figür hareketleniyor.



Elinde ayna tutan figür kibri, kendini beğenmişliği temsil ederken, yanındaki bir elinde baston, diğer elinde altın kesesi tutan figür, açgözlülüğü ve cimriliği temsil etmektedir.



Sağdaki iskelet figürü ise ölümü temsil etmektedir. Her saat başında sağ elindeki çanı çalıp, sol elindeki kum saatini çevirmekte ve bu şekilde insanlara ölümün her an gelebileceğini ve ölümden kaçış olmadığını hatırlatmaktadır. Yanındaki mandolin çalan figür ise zevki ve sefayı temsil etmektedir. İskelet her saat başında ölümü hatırlatırken, diğer üç figür kafalarını sağa sola çevirerek bu fikri reddederler.



Saatin alt kısmında bulunan dört figür ise sırası ile astronomiyi, baş melek Mikail'i, felsefeyi ve bilimi temsil etmektedir. Bu figürler ahşaptan yapılmış ve saat kulesine Çek Halkı tarafından armağan edilmiş.

Bazı kaynaklara göre ise üstteki dört figür insanlara uzak durmaları gereken şeyleri hatırlatır, bu senaryoda iskelet, ölümden korktuğu için yaşama karşı duyulan isteksizliği yansıtır. Alttaki dört figür ise insanlara nerelere yönelmeleri gerektiği konusunda ışık tutar. Yani kibirden, açgözlülükten, ölüm korkusundan ve zevke düşkünlükten uzak dururken, astronomiye, dini inançlara, felsefeye ve bilime ağırlık vermemiz gerektiğini gösterir.


Bir sonraki yazı, saatindeki sembollerin temsilleri ve astronomi saatinin nasıl okunduğu üzerine!

0 yorum

İlgili Yazılar

Hepsini Gör