• Merve Ulusal

Korku ve Kaygı-Kierkegaard


Bu iki kavramı Danimarkalı filozof ve teolog Soren Kierkegaard hem kitaplarında hem de makalelerinde detaylıca ele almış.


Kaygı insana özgüdür, hayvanlarda kaygıya rastlanmaz. Kierkegaard ''kaygı'' kavramına tedavi edilmesi gereken bir hastalıktan çok, insanla bütünleşmiş, herkesin kucaklaması gereken varoluşsal bir özellik olarak bakmıştır.

'Kaygı sempatik bir antipati ve antipatik bir sempatidir.''

Özgürlük, insana sonsuz olanaklar sunar. İnsanın, özgürlüğün karşısında sergilediği davranışlar genellikle sancılıdır. İnsanda özgürlük kapasitesi kaygıyı beraberinde getirir. Kaygı, özgürlüğüyle yüzleşen insan varlığının durumudur. Bu yüzden, kaygıyı, ''özgürlüğün olanağı'' olarak tanımlarsak, kaygıya yüklenen olumsuz anlam ortadan kalkmış olur.

Kierkegaard'ın korku, kaygı, umutsuzluk gibi ruh hallerini ele almasının nedeni tüm bu durumların hayatın gerçekliğinde olması ve kişinin özgürlüğe sahip bir varlık olmasının sonuçlarıdır. Kierkegaard Modern toplumun bu olumsuz durumları bastırma isteği karşısında onlarla yüzleşme yolunu seçer.


Korku, kaygının aksine tehlike, acı, düşman gibi nesnelerle ilişkisi doğrultusunda var olur. Korkuyu var eden nesne ortadan kalktığında korku da yok olur. Korkunun nesneleri varlığını sürdürse bile üstesinden gelinebilir. Kaygı ise üstü örtük de olsa hep oradadır, başka bir şeyden ortaya çıkmaz. Çünkü kaygı varoluşa ait bir özelliktir.

Kierkegaard'ın örneğiyle açıklayacak olursak; Ölüm korkusunu ele alalım.

Ölüme duyulan korkuyu düşünelim. Onu oluşturacak hastalık, kaza ya da cinayet gibi durumlara karşı, yani onun objelerine karşı duyulan korkudur.

Ölüme duyulan kaygı ise ölümle beraber ya da ölümden sonraki bilinmez olanla ilgilidir. Kişi ölümden değil, ölümden sonraki bilinmezden ve gelecekten kaygı duyar.


Kierkegaard kısaca şöyle özetlemiş.

''Özgürlüğün olanağı kişiye kendisi olma olanağı verir. Bu olanağın olanağı ise kaygıyı doğurur. Kaygı, olanağın olanağı olarak özgürlüğün etkinleşmesidir.''

0 yorum

İlgili Yazılar

Hepsini Gör