• Gündelik Ajanda

İkebana: Çiçekleri Yaşatma Sanatı

Japonların hayata anlam katan pek çok felsefesinden biri "İkebana". Japonca’da "ikeru" (yaşamak) ve "hana" (çiçek) kelimelerinin birleşimi ile oluşan İkebana’ya "Yaşayan Çiçekler" ya da "Çiçekleri Yaşatmak" diyebiliriz. Çiçekleri çeşitli ortamlarda, sadeleştirerek, farklı boyutlarda yaşatmak amaçlanıyor İkebana'da. Bu amacın altında da tabi ki bazı teknikleri ve felsefeleri bulunuyor.



Kaynak: www.theedgeswed.com



Japon sanatı diye bilinmekle birlikte aslında kökeni Hindistan'da başlayan Budizm törenlerine dayanıyor. 6. yy'da Budizmin Japonya'ya yayılmasıyla başlıyor İkebana'nın felsefesi. Buda’nın onuruna çiçek sunmanın Budizm ibadetlerinin bir parçası olması dolayısıyla Japonya'da da bu kültür gelişiyor ve ölülerin ruhu için çiçek sunmaya dönüşüyor.



İkebana'nın Tarihi



Shikisai Moribana, Chokuritsu-kei (Upright Style) | Kaynak: www.boellindbergh.se


İkebana, 15. yy'da dini ritüelden çok bir sanat öğretisine dönüşüyor Japonya'da. İkebana okulları kurulmaya başlanıyor, ilk öğrenciler ise dini ritüellerin etkisiyle rahipler oluyor. İkebana'nın çeşitli stilleri ve ekolleri oluşmaya başlıyor yavaş yavaş. İlk kurulan İkebana okulu ise Budist rahip "İkenobo Senei" tarafından kurulmuş olan "İkenobo".


İkebana felsefesinde her çiçeğin sembolik bir anlamı bulunuyor. Birçok farklı sembolik anlam taşıyan bu felsefe "cennet-dünya-insan" üçlemesini temel alıyor. İkebana uygulamalarını yapanların dünyevi hayatlarını bir kenara bırakıp tamamen iç dünyalarına dönerek, sessizlik ve huzur içinde bu sanatı icra etmeleri bekleniyor. İkebana'nın temel aldığı felsefenin amacı insan ile doğa arasındaki bağı kurabilmek ve güçlendirebilmek ve doğaya farklı bir gözle bakabilmek.


Yıllar içinde bu sanatın öğrenilmesini için birçok okul kuruluyor. İkebana okullarının en ünlülerinden Kyoto'da bulunan Rokkakudo tapınağı. Eğer yolunuz Kyoto'ya düşerse siz de kendi İkebana sanatınızı yapabilirsiniz :)



İkebana Stilleri


İkebana zamanla pek çok farklı stilde uygulanmaya başlanmış. Alt türleri olsa da genel olarak iki ana stil altında yapılıyor. “Moribana” ve “Nageire”. İki stilde de “cennet-dünya-insan” üçlüsünü temsil eden en az 3 dal mutlaka bulunuyor.


Moribana yassı saksıların kullanıldığı yatay düzenleme şekli. Moribana kapları içerisine konulan çivili mekanizmalar üzerine çiçeklerin yatay şekilde yerleştirilmesiyle uygulanıyor.



Shikisai Moribana, Kansui-kei (Water reflecting Style) | Kaynak: www.boellindbergh.se



Nageire dar ağızlı uzun saksıların kullanıldığı dikey düzenleme şekil. Genelde bir çeşit çiçek içeriyor ve basit bir yapılış şekli olduğundan yeni başlayanlar için tavsiye ediliyor.



Nageire | Kaynak: pinterest/maivan.flowers



İkebana Felsefesi


İkebana tekniğini öğrendikten sonra uygulayan kişi tamamen iç dünyasına dönüyor ve kendi iç sesini, yaratıcılığını kullanarak çiçeklerle bir sanat eseri ortaya çıkarıyor. Bu uygulamanın meditasyon yapmış gibi bir rahatlama sağladığı, terapi etkisi gösterdiği söyleniyor. Japonya’da iş çıkışları İkebana derslerine gidip stres atmak da oldukça popüler bir aktiviteymiş bu nedenle.


İkebana’yı hangi stilde uygularsanız uygulayın “cennet-dünya-insan” 3 ana dal olması gerekiyor. Hiyerarşik olarak en uzun dal “cennet (tanrı)”, orta uzunluktaki dal “dünya” ve en kısa dal “insan”ı temsil ediyor. Bunların dışında istediğiniz kadar çiçek koyabilirsiniz, tek bir kural var, tek sayı olması. Bu kuralın ardında da tek bir Tanrıya inanış yatıyor.



Kaynak: pinterest/iseo58.tumblr.com



İkebana’da kullanılan çiçekler kurumuş, solmaya yakın, görünüşü muhteşem olmayan çiçekler de olabiliyor. Hayatta güzellikler ve mutluluklar olduğu kadar hüzün ve acının da olduğunu temsil ediyor bu çiçekler de.


İkebana’nın felsefesi öyle güçlü ki bu felsefenin tüm dünyada tanıtılabilmesi için “Uluslararası İkebana Birliği” kurulmuş. “Çiçekler vasıtasıyla dostluk” amacı ile Japonya ve diğer ülkeler arasında dostluğun pekişmesi ve İkebana’nın dünya çapında öğrenilebilmesi için çalışmalar yapıyorlar.


İç dünyamıza dönerek dinginlik ve sakinlikle muhteşem sanat eserleri çıkarabileceğimiz İkebana felsefesini öğrenip, çiçekleri yaşatma sanatını uygulamaya ne dersiniz?


Bir çiçek, yanındaki çiçekle rekabet etmeyi düşünmez. Sadece çiçek açar.

-Zen Shin

0 yorum

İlgili Yazılar

Hepsini Gör